ලංකාවේ අලුතින් Business එකක් පටන් ගත්තු හෝ දැනටමත් කරගෙන යන ගොඩක් අය මුහුණ දෙන ලොකුම අභියෝගයක් තමයි මුදල් හිඟකම (Cash Flow Issues). අලුතින් ස්ටොක්ස් (Stocks) ටිකක් ගේන්න, මැෂින් එකක් ගන්න, නැත්නම් බිස්නස් එක ඊළඟ ලෙවල් එකට expand කරන්න සල්ලි ඕන වුණාම අපේ ඔළුවට එන පළමු විසඳුම තමයි බැංකුවකින් ණය මුදලක් (Loan) ලබාගන්න එක.
හැබැයි අත්දැකීමෙන් දන්නවා ඇති, ලංකාවේ බැංකුවකට ගිහින් business loan Sri Lanka small business අංශයට ලබාදෙන ක්රමවේදයන් යටතේ ණයක් ඉල්ලුවම වෙන දේ. ඩොකියුමන්ට්ස් (Documents) මදි කියනවා, ගූරන්ටර්ලා (Guarantors) ඉල්ලනවා, නැත්නම් බිස්නස් එකේ Profitability එක මදි කියනවා. අවසානයේ මාස ගණනක් රස්තියාදු වෙලා හිස් අතින් ගෙදර එන්න වෙන අවස්ථා ඕනෑතරම්.
Read more on Vyapara.lk 👇🏼
“ඇයි බැංකුවලින් අපිට ලේසියෙන් ණය දෙන්නේ නැත්තේ? ඒකට මොනවාද අපි කලින්ම ලෑස්ති කරගන්න ඕනේ?” කියලා ඔයාටත් හිතිලා තියෙනවාද?
ඇත්තම කතාව නම් බැංකුවක් කියන්නේ රිස්ක් එකක් ගන්න අකමැති ආයතනයක්. ඔයා ණය මුදල නිවැරදිව ආපසු ගෙවන බවට ඔවුන්ට විශ්වාසයක් නැත්නම්, කවදාවත් ණය මුදලක් අනුමත කරන්නේ නැහැ. ඔයාගේ වටිනා කාලය නාස්ති කරගන්නේ නැතුව, බැංකුවට යන්න කලින් හරියටම ready වෙන්නේ කොහොමද කියලා අපි අද පියවරෙන් පියවර විමසා බලමු.
01. Business එකේ ලියාපදිංචිය සහ Financial Records පිළිවෙලට තියෙනවාද?
ගොඩක් අය කරන ලොකුම වැරැද්දක් තමයි Business Registration (BR) එකක්වත් නැතුව, නැත්නම් බිස්නස් එකට කියලා වෙනම බැංකු ගිණුමක් (Current / Savings Account) පවත්වාගෙන යන්නේ නැතුව ණය ඉල්ලන්න යන එක.
ඕනෑම බැංකුවකින් business loan Sri Lanka small business කාණ්ඩය යටතේ ණයක් ලබාදීමේදී මුලින්ම බලන්නේ ඔයාගේ බිස්නස් එකේ වලංගුභාවය සහ පසුගිය මාස 6 හෝ අවුරුද්ද ඇතුළත සිදු වූ මුදල් සංසරණයයි (Cash Flow).
- ඔයාගේ BR එක අවම වශයෙන් අවුරුදු 1-2ක්වත් පරණ විය යුතුය.
- හැම බිස්නස් ඉන්කම් එකක්ම බිස්නස් එකේ බැංකු ගිණුමට ඩිපොසිට් කරන්න.
- පොඩි හෝ පොතක් තියාගෙන දෛනික ලාභ/අලාභ (Profit & Loss) සටහන් කරගන්න.
02. ණය මුදල පාවිච්චි කරන්නේ කුමකටදැයි පැහැදිලි Plan එකක් තියෙනවාද?
“මට ලක්ෂ 10ක ණයක් ඕනේ Business එක දියුණු කරන්න” කියලා විතරක් කිව්වොත් බැංකුවෙන් කවදාවත් ණය දෙන්නේ නැහැ. බැංකු නිලධාරියාට ඕනේ ඉතාමත් සවිස්තරාත්මක ව්යාපාරික සැලැස්මක් (Business Proposal).
ඔයා ගන්නා ණය මුදලෙන් රුපියල් කීයක් Stocks වලට යට කරනවාද? කීයක් Marketing වලට යොදවනවාද? ඒ හරහා ඊළඟ මාස 6 ඇතුළත බිස්නස් එකේ ආදායම කීයකින් වැඩි වෙනවාද? කියන ගණන් හිලව් ඔයාගේ ඔළුවේ සහ කඩදාසියක සටහන් වී තිබිය යුතුයි.
පැහැදිලි plan එකක් තියෙනකොට business loan Sri Lanka small business අංශයේ නිලධාරීන්ට ඔයා කෙරෙහි ලොකු විශ්වාසයක් ගොඩනැගෙනවා.
03. CRIB Report එක සහ පරණ ණය ගෙවීම් වාර්තාව පිරිසිදුද?
ලංකාවේ ඕනෑම මූල්ය ආයතනයකින් ණයක් ඉල්ලපු ගමන්ම මුලින්ම චෙක් කරන්නේ ඔයාගේ CRIB (Credit Information Bureau) රිපෝට් එකයි. ඔයා කලින් ගත්තු Credit Card බිලක්, Personal Loan එකක් හෝ Leasing වාරිකයක් වේලාවට නොගෙවා පැහැර හැර තියෙනවා නම්, ඔයාගේ CRIB එක Blacklist වෙන්න පුළුවන්.
බිස්නස් එක කොච්චර සාර්ථක වුණත් CRIB එක අවුල් නම් බැංකුවෙන් ණය ලබාගැනීම ඉතාමත් අමාරුයි. ඒ නිසා:
- දැනට තියෙන කුඩා ණය (Personal loans/Cards) වේලාවට ගෙවා නිම කරන්න.
- ඔයාට CRIB එක ගැන සැකයක් තියෙනවා නම්, බැංකුවක් හරහා හෝ CRIB නිල වෙබ්සයිට් එකෙන් ඔයාගේම CRIB Report එකක් අරන් කලින්ම චෙක් කරලා බලන්න.
04. ඇපකරුවන් (Guarantors) හෝ ඇපයට තබන දේ (Collateral) සූදානම්ද?
කුඩා ව්යාපාර සඳහා සහනදායී ණය යෝජනාක්රම (Microfinance/SME Loans) කිහිපයක් හැරෙන්නට, බොහෝ බැංකුවලින් ණයක් ලබාදීමේදී ඇපකරුවන් 2ක් හෝ දේපළක් (Land/Vehicle) ඇපයට ඉල්ලනවා.
- Guarantors: රජයේ රැකියාවක් කරන හෝ ස්ථිර ආදායමක් තියෙන අය විය යුතුය.
- Collateral: ඉඩමක් ඇපයට තබනවා නම්, ඒ සඳහා නිරවුල් ඔප්පු (Clear Title Deeds) සහ ප්ලෑන් (Approved Plans) තිබිය යුතුය.
බැංකුවට යන්න කලින් මේ business loan Sri Lanka small business ඇපකරුවන් සමඟ කතා කරලා, ඔවුන් කැමැත්ත පළ කර තිබේදැයි තහවුරු කරගැනීම රස්තියාදුව අවම කරයි.
05. Interest Rates සහ Repayment Capacity එක ගැන ගණන් හැදුවාද?
ණය මුදල අනුමත කරගන්නවාට වඩා වැදගත් දේ තමයි ඒක මාසිකව ආපසු ගෙවීමට ඇති හැකියාව. ලංකාවේ පවතින පොලී අනුපාත (Interest Rates) සහ උද්ධමනය අනුව, ඔයා ලබාගන්නා ණය මුදලට මාසිකව ගෙවිය යුතු වාරිකය (Monthly Installment) කොපමණදැයි කලින්ම ගණනය කරන්න.
ඔයාගේ බිස්නස් එකේ මාසික ශුද්ධ ලාභයෙන් (Net Profit) අවම වශයෙන් 30%-40%කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් ණය වාරිකයට යනවා නම්, ඒ ණය මුදල ලබාගැනීම රිස්ක් එකක්. මොකද බිස්නස් එකේ හදිසි වියදමක් ආවොත් ණය වාරිකය කරගහන්න බැරිව බිස්නස් එක වැටෙන්න පුළුවන්.
ණය මුදලක් කියන්නේ බිස්නස් එකක් වේගයෙන් දියුණු කරන්න පුළුවන් ලොකු ඉන්ධනයක්. හැබැයි නිසි සැලසුමකින් තොරව ගත්තොත් ඒකම ඔයාගේ බිස්නස් එක අගාධයට ඇද දමන්නත් පුළුවන්. ඒ නිසා බැංකුවකට යන්න කලින් ඔයාගේ BR එක, බැංකු ගිණුම් වාර්තා, CRIB එක සහ Business Proposal එක පිළිවෙලකට ලෑස්ති කරගන්න. business loan Sri Lanka small business අවස්ථා නිවැරදිව පාවිච්චි කළොත් ඔයාගේ බිස්නස් එකත් 5x ග්රෝ කරගන්න එක අමාරු නැහැ.
අදම ඔයාගේ බිස්නස් එකේ Finance ටික චෙක් කරලා, අඩුවක් තියෙන තැන් හදාගන්න වැඩේ පටන් ගන්න!
ලංකාවේ ව්යවසායකයින් වෙනුවෙන් Business එක 5x Grow කරන මේ වගේම වටිනා Business Finance, Marketing සහ නවතම බිස්නස් රහස් රැසක් දැනගන්න දිගටම Vyapara.lk සමඟින් රැඳී සිටින්න!
